Lata 2023–2025: uchwała Sejmu, niepublikowane wyroki i topniejący skład

Poziom szczegółowości: Podstawy4 min czytania

Co się wydarzyło w latach 2023–2025

Po wyborach do Sejmu 15 października 2023 r. powstał rząd Donalda Tuska, tworzony przez Koalicję Obywatelską (KO), Polskie Stronnictwo Ludowe (PSL), Polskę 2050 i Lewicę. Nowa większość uważała, że Trybunał Konstytucyjny (TK), sąd badający zgodność ustaw z Konstytucją, nie działa prawidłowo. Kierownictwo TK i Prezydent Andrzej Duda mieli inne zdanie.

Uchwała Sejmu z 6 marca 2024 r.

Sejm, główna izba parlamentu, wybiera sędziów TK. 6 marca 2024 r. przyjął uchwałę, w której stwierdził, że Mariusz Muszyński, Justyn Piskorski i Jarosław Wyrembak nie są sędziami TK. Wybrano ich w latach 2015–2018 na miejsca, które sam Trybunał w grudniu 2015 r. uznał za już obsadzone. Sejm zakwestionował też prezesurę Julii Przyłębskiej i zaapelował do sędziów o rezygnację.

Sejm powołał się m.in. na wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC) w sprawach Xero Flor (2021) i M.L. (2023). ETPC orzekł w nich, że składy TK z udziałem tych osób nie były „sądem ustanowionym ustawą” albo nie spełniały wymogów państwa prawa. Komisja Europejska opisała uchwałę jako niewiążącą, wzywającą urzędy do zaprzestania współpracy z TK. TK orzekł 28 maja 2024 r. (U 5/24), że jest ona niezgodna z Konstytucją.

Wyroki, których rząd nie publikuje

Wyroki TK ogłasza się w urzędowym Dzienniku Ustaw. Konstytucja nakazuje robić to niezwłocznie. Od marca 2024 r. rząd Donalda Tuska odmawia ich publikacji. W uchwale nr 162 z grudnia 2024 r. Rada Ministrów, powołując się na uchwałę Sejmu i wyroki sądów europejskich, uznała, że nie wolno ogłaszać dokumentów „organu nieuprawnionego”. Trybunał utrzymuje, że brak publikacji nie zwalnia ze stosowania jego wyroków.

Nowe ustawy o Trybunale

W lipcu 2024 r. Sejm uchwalił dwie ustawy o TK. Miały one m.in. wprowadzić wybór sędziów większością 3/5 i karencję dla polityków, zakończyć kadencję prezesa TK i unieważnić orzeczenia wydane z udziałem trzech osób, których Sejm nie uznaje za sędziów. Prezydent Duda skierował je do TK przed podpisaniem. 29 lipca 2025 r. TK w składzie 11 osób, w tym Piskorskiego i Wyrembaka, orzekł (Kp 3/24), że kluczowe przepisy są niezgodne z Konstytucją. Według TK Prezydent musiał więc odmówić podpisu. Ustawy nie weszły w życie.

Pieniądze i puste miejsca

W budżecie na 2025 r. Sejm zapisał 0 zł na pensje urzędujących sędziów TK; pracownicy i sędziowie w stanie spoczynku otrzymują świadczenia. W latach 2024–2025 z TK odeszło sześć osób, a Sejm nikogo nie wybrał. Koalicja nie zgłaszała kandydatów; według Kancelarii Sejmu kandydaci opozycji nie uzyskali poparcia. Minister sprawiedliwości Adam Bodnar mówił, że obsadzenie wakatów uwiarygodniłoby wątpliwe funkcjonowanie TK.

Gdy 5 grudnia 2025 r. Krystyna Pawłowicz przeszła w stan spoczynku, w TK zostało mniej niż 11 osób, a pełny skład wymaga co najmniej 11 sędziów. 1 stycznia 2026 r. zasiadało w nim 9 osób: 7 sędziów i 2 osoby wybrane w latach 2017–2018 na miejsca uznane w K 34/15 za obsadzone, których Sejm nie uznaje za sędziów.

Zmiana kierownictwa i sprawy karne

Pod koniec listopada 2024 r. Julia Przyłębska zrezygnowała z kierowania TK; Sejm i rząd uważali, że jej kadencja prezesa upłynęła w 2022 r. 9 grudnia 2024 r. Prezydent Duda powołał na Prezesa TK Bogdana Święczkowskiego, jednego z dwóch kandydatów Zgromadzenia Ogólnego, wcześniej Prokuratora Krajowego w okresie rządów PiS.

W lutym 2025 r. Święczkowski złożył zawiadomienie przeciwko premierowi i ministrom, których działania określił jako „zamach stanu”. Badającego je zastępcę prokuratora generalnego Michała Ostrowskiego minister Bodnar zawiesił 11 lutego, zarzucając mu prowadzenie postępowania bez rejestracji. Dalszych losów zawiadomienia nie ustalono. We wrześniu 2025 r. Waldemar Żurek, od lipca następca Bodnara jako minister sprawiedliwości i prokurator generalny, poprosił o zgodę na ściganie Święczkowskiego za polecenie analizy materiałów z kontroli operacyjnej, wydane w latach 2020–2021. 15 października 2025 r. Zgromadzenie Ogólne TK nie wyraziło zgody. Żaden sąd nie orzekał o tych zarzutach.

Nowy prezydent i wyrok TSUE

Wybory prezydenckie w 2025 r. wygrał Karol Nawrocki, kandydat bezpartyjny popierany przez PiS; urząd objął 6 sierpnia. 18 grudnia 2025 r. Trybunał Sprawiedliwości UE (TSUE) orzekł, że z powodu wyboru trzech sędziów w grudniu 2015 r. i powołania prezes w grudniu 2016 r. TK nie jest niezawisłym i bezstronnym sądem ustanowionym ustawą. TK odpowiedział, że TSUE nie ma nad nim jurysdykcji.

Dlaczego to ważne

W latach 2024–2025 rząd i Trybunał różnie odpowiadały na pytanie, czy wyroki TK trzeba stosować. Bez pełnego składu nie da się też rozpatrzyć m.in. ustaw skierowanych przez Prezydenta przed podpisaniem.

Poziom szczegółowości: Dla śledzących13 min czytania

Kontekst polityczny

Po wyborach do Sejmu z 15 października 2023 r. 13 grudnia 2023 r. powstał trzeci rząd Donalda Tuska, oparty na koalicji KO, PSL, Polski 2050 i Lewicy.¹ Ministrem sprawiedliwości i prokuratorem generalnym był do 24 lipca 2025 r. Adam Bodnar, a od tego dnia jest nim Waldemar Żurek.² Prezydentem był Andrzej Duda; 6 sierpnia 2025 r. urząd objął Karol Nawrocki.^3,4

Uchwała Sejmu z 6 marca 2024 r.

Sejm X kadencji przyjął 6 marca 2024 r. uchwałę w sprawie usunięcia skutków kryzysu konstytucyjnego lat 2015–2023 w kontekście działalności Trybunału Konstytucyjnego (druk nr 226). Za głosowało 240 posłów, przeciw 197, nikt się nie wstrzymał, a 22 nie głosowało.⁵ Uchwałę podpisał marszałek Sejmu Szymon Hołownia; ogłoszono ją 11 marca 2024 r. (M.P. 2024 poz. 198).⁶

W uchwale Sejm stwierdził, że 10 uchwał Sejmu z lat 2015–2018 podjęto z rażącym naruszeniem prawa i nie mają one mocy prawnej. Chodzi o wybór Bronisława Sitka i Andrzeja Sokali (8 października 2015 r.), trzy uchwały z 25 listopada 2015 r. o braku mocy prawnej wyboru Romana Hausera, Andrzeja Jakubeckiego i Krzysztofa Ślebzaka, wybór Mariusza Muszyńskiego, Henryka Ciocha i Lecha Morawskiego (2 grudnia 2015 r.), Justyna Piskorskiego (15 września 2017 r.) i Jarosława Wyrembaka (26 stycznia 2018 r.).⁶

Sejm stwierdził, że Muszyński, Piskorski i Wyrembak nie są sędziami TK, a udział tych osób obciąża wadą wiele orzeczeń.⁶ Co do Julii Przyłębskiej Sejm napisał, że kieruje ona TK od 21 grudnia 2016 r. bez wymaganej uchwały Zgromadzenia Ogólnego sędziów TK, a nawet przy uznaniu powołania jej 6-letnia kadencja prezesa upłynęła 21 grudnia 2022 r.⁶ Sejm uznał, że TK nie jest w stanie wykonywać zadań z art. 188 i 189 Konstytucji, postulował wybór nowych sędziów z udziałem opozycji i zaapelował do sędziów TK o rezygnację.⁶

Sejm oparł się m.in. na wyroku K 34/15 z 3 grudnia 2015 r., w którym TK uznał za zgodną z Konstytucją podstawę wyboru trzech sędziów 8 października 2015 r., a za niezgodną – dwóch na miejsca grudniowe, i orzekł, że prezydent ma obowiązek niezwłocznie odebrać ślubowanie od sędziego wybranego przez Sejm.^6,7 Powołał też wyrok ETPC M.L. przeciwko Polsce z 14 grudnia 2023 r.: ETPC uznał w nim, że wyrok TK K 1/20, wydany z udziałem Muszyńskiego, Piskorskiego i Wyrembaka, nie spełniał wymogów państwa prawa, a Piskorskiego i Wyrembaka wybrano na miejsca sędziów wybranych w tej samej wadliwej procedurze.^6,8

Maciej Berek, przewodniczący Stałego Komitetu Rady Ministrów, mówił, że od dnia uchwały organy państwa powinny w praktyce pomijać orzeczenia TK.⁹ Prezes PiS Jarosław Kaczyński mówił, że uchwała nie ma skutków prawnych.⁹ Komisja Europejska napisała w raporcie z lipca 2024 r., że uchwała nie jest prawnie wiążąca i wzywa organy publiczne do zaprzestania współpracy z TK.¹⁰

Wyrok U 5/24

28 maja 2024 r. Trybunał, na wniosek grupy posłów, orzekł jednogłośnie (składu orzekającego materiały nie ustalają), że uchwała jest niezgodna z art. 7 w związku z art. 87 ust. 1 oraz z art. 10 w związku z art. 173 i art. 190 ust. 1 Konstytucji; w pozostałym zakresie postępowanie umorzono.¹¹ Według OKO.press TK stwierdził, że oparcie się na uchwale może rodzić odpowiedzialność konstytucyjną, karną lub dyscyplinarną, a prokurator generalny nie zajął stanowiska.¹²

Ustawy o TK z 2024 r.

6 marca 2024 r. do Sejmu wpłynęły dwa projekty poselskie: ustawy o Trybunale Konstytucyjnym (druk nr 253) i przepisów ją wprowadzających (druk nr 254).^13,14 24 lipca 2024 r. Sejm uchwalił je stosunkiem głosów 242:202 i 242:200.^13,14,15 Po poprawkach Senatu Sejm zakończył prace 13 września 2024 r. – stąd nazwa „ustawy z 13 września 2024 r.”.^13,14

Według TVN24 przepisy wprowadzające uchylały trzy ustawy z 2016 r. i stanowiły, że orzeczenia wydane z udziałem „osób nieuprawnionych do orzekania” są nieważne.¹⁵ Komisja Europejska wymieniła też zakończenie kadencji prezesa TK, unieważnienie wyboru trzech sędziów na zajęte miejsca, wybór sędziów większością 3/5, czteroletnią karencję dla polityków oraz miesiąc dla pozostałych sędziów na przejście w stan spoczynku.¹⁰ Według Notes from Poland zmiany dotknęłyby blisko 100 orzeczeń, a gdyby prezydent nie odebrał ślubowania w 14 dni, możliwe byłoby ślubowanie przed notariuszem.¹⁶

Wniosek prezydenta i wyrok Kp 3/24

7 października 2024 r. prezydent Andrzej Duda skierował obie ustawy do TK w trybie kontroli prewencyjnej, czyli przed podpisaniem.^13,14 Według Notes from Poland mówił, że ustawy zawierają elementy niezgodne z Konstytucją; jego kancelaria ostrzegała przed chaosem systemowym.¹⁶

29 lipca 2025 r. TK wydał wyrok Kp 3/24 w pełnym składzie 11 osób pod przewodnictwem Bogdana Święczkowskiego (sprawozdawca Bartłomiej Sochański); zdania odrębne złożyli Jakub Stelina, Wojciech Sych i Andrzej Zielonacki.¹⁷

TK uznał za niezgodne z Konstytucją m.in. przepisy o „osobie nieuprawnionej do orzekania”, przedterminowe zakończenie funkcji prezesa TK, terminy ślubowania i udział sędziów w stanie spoczynku w sądownictwie dyscyplinarnym.¹⁷ Orzekł, że część z nich jest nierozerwalnie związana z całymi ustawami; według komunikatu TK prezydent był obowiązany odmówić podpisania obu ustaw.^17,18 W składzie zasiadali Piskorski i Wyrembak, wybrani na miejsca uznane w K 34/15 za obsadzone; uchwała z 6 marca 2024 r. nie uznaje ich za sędziów, a TK uznał ją za niezgodną z Konstytucją (U 5/24).^17,6,11

Niepublikowanie wyroków i uchwała Rady Ministrów nr 162

Zgodnie z art. 190 ust. 2 Konstytucji orzeczenia TK podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu w organie urzędowym, np. w Dzienniku Ustaw.¹⁹ Według Komisji Europejskiej od 13 grudnia 2023 r. rząd publikował wyroki TK z wyjaśnieniem, gdy zapadły w wadliwym składzie, a po uchwale z 6 marca 2024 r. przestał publikować wszystkie.¹⁰

18 grudnia 2024 r. Rada Ministrów przyjęła uchwałę nr 162 w sprawie przeciwdziałania negatywnym skutkom kryzysu konstytucyjnego w obszarze sądownictwa (M.P. 2024 poz. 1068).²⁰ Stwierdza w niej, powołując się na uchwałę Sejmu oraz wyroki ETPC (m.in. Xero Flor, M.L., Wałęsa) i TSUE, że TK w obecnym składzie nie może wykonywać zadań z art. 188–189 Konstytucji, i że „nie jest dopuszczalne ogłaszanie dokumentów, które zostały wydane przez organ nieuprawniony”.²⁰ Wobec aktów KRS i Sądu Najwyższego uchwała zaleca natomiast publikację z adnotacją.²⁰

Komisja Europejska odnotowała w 2025 r., że Sejm i rząd przestały też uczestniczyć w postępowaniach przed TK.²¹

Trybunał utrzymuje, że brak publikacji nie zwalnia z obowiązku stosowania jego wyroków.¹² Prezes Święczkowski zwrócił się do prokuratury i zastępcy rzecznika dyscyplinarnego o postępowania wobec sędziów, którzy odmawiają stosowania wyroków TK.²¹ Komisja Wenecka – według relacji wiceministra D. Mazura – uznała w grudniu 2024 r., że wyroki TK powinny być publikowane, ewentualnie z adnotacją.²²

Budżet na 2025 i 2026 r.

6 grudnia 2024 r. Sejm uchwalił budżet na 2025 r.; TK wnioskował o 63,4 mln zł, a kwotę obcięto o 10,8 mln zł, zapisując 0 zł na wynagrodzenia urzędujących sędziów.²³

W projekcie budżetu na 2026 r. TK wpisał ok. 3,685 mln zł na zaległe wynagrodzenia sędziów z odsetkami, powołując się na art. 16 ustawy o statusie sędziów TK i wyrok K 2/25 z 6 maja 2025 r.²⁴ Sejm nie wykreślił tej pozycji, a komisja budżetowa Senatu rekomendowała jej obcięcie.²⁴

Sześć wakatów i decyzja, by ich nie obsadzać

W latach 2024–2025 z Trybunału odeszło sześć osób:^25,26,27

W listopadzie 2024 r. upłynął termin zgłaszania kandydatów na pierwsze trzy miejsca i według „Rzeczpospolitej” nikt, także PiS, nie zgłosił kandydatów.³⁰ Marek Ast (PiS) tłumaczył, że kandydaci nie mieliby szans, bo „nie mamy większości sejmowej”.³⁰ Koalicja zapowiedziała, że kandydatów nie zgłosi, a minister Bodnar mówił, że obsadzenie wakatów legitymizowałoby wątpliwe funkcjonowanie TK.^28,31 Kancelaria Sejmu podała w kwietniu 2026 r., bez dat, że posłowie opozycji zgłaszali Marka Asta i Artura Kotowskiego, którzy nie uzyskali poparcia Sejmu.³²

Liczba osób orzekających spadła z 15 do 12 w grudniu 2024 r., do 11 w kwietniu 2025 r., do 10 z 5 grudnia i do 9 z 20 grudnia 2025 r.^25,17,27 Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed TK wymaga do pełnego składu co najmniej 11 sędziów, więc od 5 grudnia 2025 r. taki skład był nieosiągalny.^33,34

Zmiana kierownictwa Trybunału

Pod koniec listopada 2024 r. Julia Przyłębska zrezygnowała z kierowania TK; Notes from Poland podało, że TK potwierdził to 2 grudnia.²⁸ Ministerstwo Sprawiedliwości utrzymywało, że rząd nie uznaje jej legitymacji, bo ślubowała bez uchwały Zgromadzenia Ogólnego, a jej kadencja upłynęła w 2022 r.²⁸ Pogląd o upływie kadencji w grudniu 2022 r. zgłaszało w latach 2022–2023 także sześciu sędziów TK, w tym Święczkowski; Przyłębska utrzymywała, że funkcja trwa do 9 grudnia 2024 r. (zob. rozdział o latach 2017–2023).^35,36

6 grudnia 2024 r. Zgromadzenie Ogólne z udziałem 13 osób przedstawiło prezydentowi dwóch kandydatów: Bartłomieja Sochańskiego i Bogdana Święczkowskiego.^37,38 Według „Gazety Wyborczej”, na którą powołuje się OKO.press, Sochański otrzymał 6 głosów, a Święczkowski 4.³⁸ 9 grudnia 2024 r. prezydent Duda powołał na prezesa TK Święczkowskiego, byłego Prokuratora Krajowego (zastępcę prokuratora generalnego) i sędziego TK od 2022 r.^31,38,21 Wiceprezesem w lutym 2025 r. został Sochański.^21,25

Zawiadomienie o „zamachu stanu” i wniosek o uchylenie immunitetu

Według Notes from Poland około 5 lutego 2025 r. prezes Święczkowski złożył do zastępcy prokuratora generalnego Michała Ostrowskiego zawiadomienie, w którym zarzucił premierowi Tuskowi, ministrowi Bodnarowi i innym działanie w zorganizowanej grupie przestępczej w celu zmiany ustroju; działania te określił jako „zamach stanu”.³⁹ 11 lutego 2025 r. minister Bodnar zawiesił Ostrowskiego i wszczął wobec niego postępowanie dyscyplinarne, zarzucając mu prowadzenie postępowania bez rejestracji.³⁹ Materiały nie ustalają dalszych losów zawiadomienia ani orzeczenia sądu w tej sprawie.³⁹

30 września 2025 r. prokurator generalny Waldemar Żurek wystąpił do TK o zgodę na pociągnięcie Święczkowskiego do odpowiedzialności karnej w związku z zarzutem przekroczenia uprawnień jako Prokurator Krajowy w latach 2020–2021, w sprawie materiałów z kontroli operacyjnej.⁴⁰ 15 października 2025 r. Zgromadzenie Ogólne TK nie wyraziło zgody; Święczkowski nie głosował, a wyniku nie ujawniono.⁴¹ Święczkowski nazwał wniosek politycznym widowiskiem świadczącym o nieznajomości prawa. Żaden sąd nie orzekał o tych zarzutach.⁴¹

Wybory prezydenckie 2025 r.

W drugiej turze 1 czerwca 2025 r. Karol Nawrocki, kandydat bezpartyjny popierany przez PiS, uzyskał 50,89% głosów, a Trzaskowski (KO) 49,11%.⁴ Urząd objął 6 sierpnia 2025 r.³

Inne orzeczenia TK o znaczeniu ustrojowym

• U 4/24 (10 września 2024 r.) i U 2/24 (6 listopada 2024 r.) – uchwały o dwóch sejmowych komisjach śledczych uznane za niekonstytucyjne.²¹
• K 2/24 (16 października 2024 r.) – odwołania prezesów sądów bez wiążącej opinii KRS uznane za niezgodne z Konstytucją.²¹
• U 4/25 (12 listopada 2025 r.) – rozporządzenie ministra sprawiedliwości o przydziale spraw; wyrok nieopublikowany.⁴²

Kroki europejskie w skrócie

29 maja 2024 r. Komisja Europejska zamknęła wobec Polski procedurę z art. 7 ust. 1 TUE.^43,44 6–7 grudnia 2024 r. Komisja Wenecka przyjęła opinię CDL-AD(2024)035 o projektach zmian dotyczących TK.⁴⁵ 18 grudnia 2025 r. TSUE orzekł w sprawie C-448/23, że TK nie jest niezawisłym i bezstronnym sądem ustanowionym ustawą, wskazując na powołanie trzech sędziów w grudniu 2015 r. i prezesa w grudniu 2016 r.⁴⁶

Stan na 1 stycznia 2026 r.

W TK zasiadało 9 osób, które złożyły ślubowanie przed prezydentem: Święczkowski (prezes), Sochański (wiceprezes), Piotrowicz, Piskorski, Stelina, Sych, Wojciechowski, Wyrembak i Zielonacki; sześć miejsc było wolnych.^47,34 Dwie z tych osób, Piskorski i Wyrembak, wybrano w latach 2017–2018 na miejsca uznane w K 34/15 za obsadzone; uchwała Sejmu z 6 marca 2024 r. uznaje je za niebędące sędziami.^48,6 13 marca 2026 r. Sejm wybrał sześć osób – opisuje to artykuł o 2026 r.⁴⁷

Kto twierdzi co

Poziom szczegółowości: Ekspert31 min czytania

Zakres i stan prawny

Tekst obejmuje okres od wyborów do Sejmu 15 października 2023 r. do 31 grudnia 2025 r.; stan na 1 stycznia 2026 r. opisano na końcu.¹ W całym tym okresie obowiązywały ustawa z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed TK (t.j. Dz.U. 2019 poz. 2393) i ustawa z 30 listopada 2016 r. o statusie sędziów TK (t.j. Dz.U. 2018 poz. 1422); ustawy z 13 września 2024 r. nie weszły w życie.^2,3,4

Kluczowe przepisy Konstytucji: art. 190 ust. 1 (moc powszechnie obowiązująca i ostateczność orzeczeń), art. 190 ust. 2 (niezwłoczne ogłoszenie), art. 190 ust. 3 (utrata mocy z dniem ogłoszenia lub w terminie wskazanym przez TK), art. 122 ust. 3–4 (kontrola prewencyjna i obowiązek odmowy podpisu), art. 194 ust. 1–2 i art. 144 ust. 3 pkt 21 (wybór sędziów przez Sejm, powołanie prezesa i wiceprezesa przez prezydenta).^5,4

1. Uchwała Sejmu z 6 marca 2024 r. (M.P. 2024 poz. 198)

Głosowania

Na 7. posiedzeniu Sejmu X kadencji 6 marca 2024 r. wniosek o odrzucenie projektu w pierwszym czytaniu przepadł 195:244 (głosowanie nr 5), wniosek o niezwłoczne przejście do drugiego czytania przyjęto 245:195 (nr 6), a wniosek o odrzucenie w całości przepadł 197:239 (nr 7).⁶ W głosowaniu nr 8 o godz. 17:59:02 uchwałę przyjęto zwykłą większością: 240 za, 197 przeciw, 0 wstrzymujących się, 22 niegłosujących (głosowało 437 posłów).⁶ Według „Gazety Prawnej” projekt przedstawił minister Adam Bodnar wraz z przedstawicielami klubów koalicji; przebieg debaty dokumentuje stenogram posiedzenia.^7,8

Treść

Preambuła wskazuje jako cel przywrócenie zgodności działania TK z art. 7 i art. 194 ust. 1 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 EKPC i powołuje wyroki TK K 34/15 (3 grudnia 2015 r.) i K 35/15 (9 grudnia 2015 r.) oraz ETPC Xero Flor (7 maja 2021 r.) i M.L. przeciwko Polsce (14 grudnia 2023 r.).⁹

W pkt 1–10 Sejm stwierdza, że z rażącym naruszeniem prawa podjęto i pozbawione mocy prawnej są: (1–2) uchwały z 8 października 2015 r. o wyborze Bronisława Sitka i Andrzeja Sokali; (3–5) uchwały z 25 listopada 2015 r. o braku mocy prawnej wyboru Romana Hausera, Andrzeja Jakubeckiego i Krzysztofa Ślebzaka; (6–8) uchwały z 2 grudnia 2015 r. o wyborze Mariusza Muszyńskiego, Henryka Ciocha i Lecha Morawskiego; (9) uchwała z 15 września 2017 r. o wyborze Justyna Piskorskiego; (10) uchwała z 26 stycznia 2018 r. o wyborze Jarosława Wyrembaka.⁹

Sejm stwierdza, że Muszyński, Piskorski i Wyrembak nie są sędziami TK, że wcześniej w orzekaniu brali udział Cioch i Morawski, że wiele orzeczeń jest dotkniętych wadą z powodu udziału tych osób i że wnioski o ich wyłączenie konsekwentnie oddalano.⁹

Co do prezesury Sejm stwierdza, że Julia Przyłębska kieruje TK od 21 grudnia 2016 r. z powierzenia prezydenta, że powołano ją bez wymaganej uchwały Zgromadzenia Ogólnego, że nawet przy uznaniu powołania 6-letnia kadencja prezesa według ustawy z 2016 r. upłynęła 21 grudnia 2022 r. i że jej decyzje procesowe, zwłaszcza wyznaczanie składów, mogą być kwestionowane.⁹

Uchwała przywołuje listy siedmiorga sędziów TK z 28 czerwca i 5 grudnia 2018 r. o manipulowaniu składami oraz postępowanie wszczęte przez Komisję Europejską 15 lutego 2023 r. na podstawie art. 19 TUE.⁹ Sejm uznaje, że naruszenia uniemożliwiają TK wykonywanie zadań z art. 188 i 189 Konstytucji, postuluje „ponowne utworzenie” TK z udziałem opozycji i rozłożeniem wyborów w czasie, wskazuje, że organy stosujące wadliwe orzeczenia mogą naruszać art. 7, i apeluje do sędziów TK o rezygnację.⁹

Stanowiska i ocena Komisji Europejskiej

Maciej Berek, przewodniczący Stałego Komitetu Rady Ministrów, mówił, że od dnia uchwały organy państwa powinny w praktyce pomijać orzeczenia TK, że kadencje sędziów można później zakończyć zmianą Konstytucji i że rząd rozważy publikację z adnotacją lub inne podejście.¹⁰ Według OKO.press źródło rządowe wskazywało, że uchwała jest przede wszystkim podstawą działania RCL.¹⁰ Jarosław Kaczyński (PiS) mówił, że uchwała nie ma skutków prawnych, i nazwał ją „komedią”.¹⁰

Komisja Europejska w raporcie o praworządności z 24 lipca 2024 r. (SWD(2024) 821, rozdz. o Polsce, s. 10, przyp. 49) napisała, że uchwała nie jest prawnie wiążąca i wzywa organy publiczne do zaprzestania współpracy z TK.¹¹

Wyrok U 5/24 z 28 maja 2024 r.

Na wniosek grupy posłów, reprezentowanych według OKO.press przez posła PiS K. Szczuckiego, TK orzekł jednogłośnie, że uchwała jest niezgodna z art. 7 w związku z art. 87 ust. 1 oraz z art. 10 w związku z art. 173 i art. 190 ust. 1 Konstytucji.^12,13 W pozostałym zakresie – m.in. co do zarzutu dotyczącego trybu podjęcia uchwały w związku z mandatami Wąsika i Kamińskiego – postępowanie umorzono.¹² Wyrok odczytał Stanisław Piotrowicz; marszałek Sejmu wnosił o umorzenie, a prokurator generalny nie zajął stanowiska.¹³ Datę potwierdza Komisja Europejska.¹¹

2. Ustawy z 13 września 2024 r. i projekt zmiany Konstytucji

Przebieg legislacyjny

Komisja Europejska pisze, że projekty z 6 marca 2024 r. przedłożył rząd, podczas gdy dane Sejmu wskazują projekty poselskie; formalnie były to projekty poselskie.^11,14 Data uchwały Senatu w drukach to 1 sierpnia 2024 r. (doręczenie 2 sierpnia), a w danych procesu legislacyjnego – 31 lipca 2024 r.¹⁶

Treść

Według TVN24 ustawy rozszerzały kompetencje Zgromadzenia Ogólnego, katalog podmiotów zgłaszających kandydatów i skargę konstytucyjną, przewidywały składy dyscyplinarne z sędziów czynnych i w stanie spoczynku, uchylały trzy ustawy z 2016 r., a obowiązki prezesa przejmował najstarszy stażem sędzia; odrzucono poprawkę Lewicy o wyborze zwykłą większością po dwóch miesiącach bez większości 3/5.¹⁸ Komisja Europejska wymienia: unieważnienie orzeczeń wydanych w nieprawidłowych składach, zakończenie kadencji prezesa TK, unieważnienie powołania trzech sędziów na zajęte miejsca, miesiąc dla pozostałych sędziów na przejście w stan spoczynku, wybór większością 3/5 i czteroletni zakaz dla osób pełniących funkcje polityczne.¹¹ Według Notes from Poland zmiany dotknęłyby blisko 100 orzeczeń, a prezydent miałby 14 dni na odebranie ślubowania, po czym możliwe byłoby ślubowanie przed notariuszem.¹⁹

Projekt zmiany Konstytucji i opinia Komisji Weneckiej

Projekt zmiany Konstytucji był inicjatywą senatorów koalicji złożoną na początku marca 2024 r.; prace Senatu ogłosił 2 maja 2024 r. senator Krzysztof Kwiatkowski, a projekt obejmował rozproszoną kontrolę konstytucyjności przez sądy, czteroletnią karencję dla polityków i 3-letnią kadencję prezesa TK.²⁰ 24 lipca 2024 r. projekt był nadal w Senacie, po wysłuchaniu publicznym na początku lipca.¹⁸ Komisja Europejska opisała go jako zapobiegający masowym wyborom sędziów w trakcie jednej kadencji Sejmu.¹¹

Minister Bodnar 3 września 2024 r. wystąpił do Komisji Weneckiej o opinię w sprawie projektu zmian Konstytucji i obu projektów ustaw.^21,22,23 Opinię CDL-AD(2024)035 przyjęto na 141. sesji plenarnej 6–7 grudnia 2024 r.; jej tekstu badacze nie przeczytali.²⁴ Według relacji wiceministra D. Mazura dla PAP Komisja sprzeciwiła się zakończeniu kadencji wszystkich obecnych sędziów, dopuściła ustawowe zakończenie kadencji osób wybranych na zajęte miejsca, zaleciła publikację wyroków z adnotacją i uznała zmianę Konstytucji za politycznie mało prawdopodobną.²⁵ Komisja Europejska pisze, że Komisja Wenecka poparła cel, ale zaleciła łagodniejsze środki niż unieważnienie wszystkich orzeczeń z udziałem nieprawidłowo powołanych sędziów.²⁶

3. Wyrok Kp 3/24 z 29 lipca 2025 r.

Postępowanie i skład

TK połączył wnioski prezydenta z art. 122 ust. 3 Konstytucji pod jedną sygnaturą Kp 3/24; rozprawy odbyły się 2 kwietnia i 29 lipca 2025 r., a wyrok zapadł większością głosów.⁴ Skład: Bogdan Święczkowski (przewodniczący), Bartłomiej Sochański (sprawozdawca), Krystyna Pawłowicz, Stanisław Piotrowicz, Justyn Piskorski, Jakub Stelina, Wojciech Sych, Michał Warciński, Rafał Wojciechowski, Jarosław Wyrembak, Andrzej Zielonacki – 11 osób, czyli pełny skład.⁴ Zdania odrębne złożyli Stelina, Sych i Zielonacki; ich treści nie badano.⁴

Sentencja

• I. Ustawa o TK: art. 7 ust. 2 pkt 10 w zw. z art. 54 ust. 1 i 2 – niezgodny z art. 2 w zw. z art. 188 i zasadą rzetelności i sprawności działania instytucji publicznych w zw. z art. 197 Konstytucji.⁴
• I. Art. 16 ust. 2 – niezgodny z art. 194 ust. 1 w zw. z art. 2 oraz z art. 7; art. 20 ust. 2 i 3 (termin i tryb ślubowania) – niezgodne z art. 7 w zw. z art. 126 ust. 2 i 3 i zasadą sprawności działania.⁴
• I. Art. 34 ust. 1 i 4 oraz art. 35 ust. 2 w zw. z ust. 3 – niezgodne z art. 194 ust. 1, art. 10 i art. 173 w zakresie, w jakim sędziowie w stanie spoczynku wszczynają i prowadzą postępowania dyscyplinarne.⁴
• II. Przepisy z pkt I.1 i I.4 są nierozerwalnie związane z całą ustawą.⁴
• III. Przepisy wprowadzające: art. 10 – niezgodny z art. 10, 173, 195 ust. 1, 190 ust. 1 i 7; art. 10, 11 i 12 ust. 2–3 – niezgodne z art. 2 i 7; art. 10 ust. 1, 11 ust. 1, 12 ust. 2 i 15 ust. 2 – niezgodne z art. 194 ust. 1 i 195 ust. 1 w zw. z art. 10 w zakresie pojęcia „osoby nieuprawnionej do orzekania”.⁴
• III. Art. 14 ust. 1 (przedterminowe zakończenie funkcji prezesa) – niezgodny z art. 7, 10, 173 i 194 ust. 2 w zw. z art. 144 ust. 3 pkt 21; IV. nierozerwalny związek z całą ustawą; w pozostałym zakresie umorzono.⁴

Zgodnie z art. 122 ust. 4 Konstytucji prezydent odmawia podpisania ustawy uznanej przez TK za niezgodną z Konstytucją; komunikat TK wskazał, że prezydent jest obowiązany odmówić podpisania obu ustaw.^5,27 Według OKO.press prokurator generalny nie zajął stanowiska, powołując się na uchwałę Sejmu z 6 marca 2024 r.²⁸ Według tej samej relacji TK uzasadniał, że uznanie trzech osób za nieuprawnione do orzekania skracałoby kadencje sędziów i wymagałoby zmiany Konstytucji, a nieważność ich orzeczeń ex tunc oznaczałaby wsteczne odebranie statusu sędziego.²⁸

4. Publikacja orzeczeń

Przebieg

Według Komisji Europejskiej od 13 grudnia 2023 r. rząd publikował orzeczenia TK z wyjaśnieniem, gdy wydano je w nieprawidłowym składzie, a po uchwale z 6 marca 2024 r. przestał publikować wszystkie orzeczenia TK (RoL 2024, s. 10, przyp. 48).¹¹ Według OKO.press wcześniej orzeczenia z udziałem osób wybranych na zajęte miejsca miały w Monitorze Polskim gwiazdkę z odwołaniem do wyroków ETPC.¹⁰ 28 maja 2024 r. OKO.press podało, że od uchwały Rządowe Centrum Legislacji (RCL), które wcześniej je publikowało, nie opublikowało żadnego orzeczenia TK; RCL informowało, że „trwają analizy prawne”.¹³

Uchwała nr 162 Rady Ministrów z 18 grudnia 2024 r. (M.P. 2024 poz. 1068)

• Preambuła powołuje wyroki ETPC (Wałęsa – wyrok pilotażowy z 2023 r., Reczkowicz, Dolińska-Ficek i Ozimek, Advance Pharma, Grzęda, Xero Flor, M.L.) oraz TSUE (C-718/21 L.G. z 21 grudnia 2023 r., C-326/23 z 7 listopada 2024 r.).³¹
• § 1 ust. 1–2: na podstawie uchwały Sejmu z 6 marca 2024 r. TK w obecnym składzie nie może wykonywać zadań z art. 188–189 Konstytucji.³¹
• § 1 ust. 3–5: art. 7 Konstytucji obejmuje także publikację aktów; ogłaszać można tylko akty organu uprawnionego wydane w przewidzianym trybie; wyklucza się wprowadzanie kolejnych rozstrzygnięć TK do systemu prawa; ogłaszanie dokumentów organu nieuprawnionego jest niedopuszczalne.³¹
• § 2: KRS ukształtowana od 2017 r. nie daje rękojmi niezależności, a składy SN z udziałem sędziów powołanych na jej wniosek nie są sądem ustanowionym ustawą; § 2 ust. 7 zaleca „niekonfrontacyjną” adnotację przy aktach KRS i SN.³¹
• § 3–4: wykonanie powierzono prezesowi Rady Ministrów i ministrowi sprawiedliwości; uchwała weszła w życie z dniem podjęcia.³¹

Komisja Europejska w raporcie z 8 lipca 2025 r. (SWD(2025) 921, s. 7–8, przyp. 27 i 35) pisze, że rząd od marca 2024 r. odmawia publikacji wyroków TK w Dzienniku Ustaw, uznając TK za nieprawowity, a Sejm i rząd przestały uczestniczyć w sprawach przed TK.²⁶ Przypis 27 tego raportu podaje datę uchwały „18 December 2022”; aneks i M.P. wskazują 18 grudnia 2024 r.^26,31

Udokumentowane orzeczenia nieopublikowane

Komisja Europejska wymienia jako nieopublikowane U 4/24 (10 września 2024 r.) i U 2/24 (6 listopada 2024 r.), a w raporcie z 2026 r. – U 4/25 (12 listopada 2025 r.).^26,32 Pozostałe orzeczenia z lat 2024–2025 nie zostały w materiałach indywidualnie zweryfikowane w Dzienniku Ustaw ani w Monitorze Polskim.³²

Stanowisko TK i innych organów

Według OKO.press TK utrzymuje, że brak publikacji nie zwalnia z obowiązku stosowania jego wyroków, a oparcie się na uchwale może rodzić odpowiedzialność konstytucyjną, karną lub dyscyplinarną.¹³ Prezes Święczkowski zwrócił się do prokuratury i zastępcy rzecznika dyscyplinarnego o wszczęcie postępowań wobec sędziów odmawiających stosowania wyroków TK (RoL 2025, przyp. 33–34).²⁶ Rzecznik Praw Obywatelskich wycofywał wnioski i udział w postępowaniach przed TK, m.in. pismami z 6 i 10 maja, 10 czerwca i 24 września 2024 r. oraz z 30 października 2025 r.; treści pism nie badano.³³

5. Budżet

Według OKO.press w ustawie budżetowej na 2025 r., uchwalonej przez Sejm 6 grudnia 2024 r., TK wnioskował 63,4 mln zł (o 11% więcej niż rok wcześniej), a kwotę obcięto o 10,8 mln zł; w pozycji wynagrodzeń urzędujących sędziów zapisano 0 zł, przy czym pracownicy i sędziowie w stanie spoczynku otrzymują świadczenia.³⁸ Analogiczne cięcia objęły KRS (brak diet członków) i Sąd Najwyższy (−25 mln zł).³⁸ Nagłówki TVP Info i money.pl podają, że prezydent Duda podpisał budżet, a część przepisów skierował do TK; daty decyzji i sygnatury wniosku materiały nie ustalają.^39,40 Nagłówki TVP Info i Interii dotyczyły braku wypłat dla sędziów, oświadczenia siedmiorga sędziów i ponownego żądania prezesa TK wobec ministra finansów; treści artykułów nie pobrano.^41,42

W projekcie na 2026 r. TK wpisał ok. 3,685 mln zł na zaległe wynagrodzenia sędziów z odsetkami; w piśmie do Senatu wskazał, że minister finansów nie przyznał w 2025 r. środków z rezerwy, i powołał się na art. 16 ustawy o statusie sędziów TK oraz wyrok K 2/25 z 6 maja 2025 r.⁴³ Sejm nie wykreślił pozycji, a senacka komisja budżetowa (przewodniczący K. Kleina) rekomendowała jej obcięcie; według money.pl prezydent Nawrocki nie podjął decyzji o budżecie na 2026 r. przed grudniem 2025 r.⁴³ Komisja Europejska podaje natomiast, że 10 maja 2025 r. TK uznał za niekonstytucyjne cięcie budżetu KRS (K 2/25).²⁶

6. Wakaty i liczebność składu

Odejścia 2024–2025

Upływ dziewięcioletniej kadencji: Mariusz Muszyński i Piotr Pszczółkowski (3 grudnia 2024 r.), Julia Przyłębska (9 grudnia 2024 r.), Zbigniew Jędrzejewski (28 kwietnia 2025 r.), Michał Warciński (20 grudnia 2025 r.); Krystyna Pawłowicz przeszła w stan spoczynku 5 grudnia 2025 r., przed końcem kadencji.^{44,45,46,47,48} Daty pochodzą głównie ze źródła wtórnego (en.wikipedia), potwierdzone dla grudnia 2024 r. przez TVN24 i Notes from Poland, a dla grudnia 2025 r. przez OKO.press i TVP Info.^44,45,47,48

Zgłoszenia kandydatów i decyzja Sejmu

W listopadzie 2024 r. upłynął termin zgłoszeń (30 dni przed końcem kadencji); według „Rzeczpospolitej” nikt, w tym PiS, nie zgłosił kandydatów, Centrum Informacyjne Sejmu wskazywało, że procedura toczy się z mocy prawa, a marszałek Hołownia mówił, że przy wecie ustaw scenariusz niewybierania następców jest bardziej prawdopodobny.⁴⁹ Koalicja zapowiedziała, że kandydatów nie zgłosi; minister Bodnar mówił, że obsadzenie wakatów legitymizowałoby wątpliwe funkcjonowanie TK.^46,50 Komisja Europejska odnotowała w lipcu 2025 r., że Sejm przestał wybierać sędziów, uznając, że TK nie pełni funkcji konstytucyjnych, i że w TK zasiada 11 sędziów.²⁶

Kancelaria Sejmu podała w kwietniu 2026 r., że na koniec 2024 r. trzy miejsca były wolne, marszałek Hołownia wielokrotnie wyznaczał terminy zgłoszeń (art. 30 ust. 3 pkt 5 Regulaminu Sejmu), a grupa posłów opozycji zgłaszała Marka Asta i Artura Kotowskiego, którzy nie uzyskali poparcia.⁵¹ W grudniu 2025 r. nagłówek TVP Info informował, że marszałek Włodzimierz Czarzasty planuje w styczniu 2026 r. głosowanie nad dwiema kandydaturami; treści nie pobrano.⁵²

Liczebność w kluczowych datach

Art. 37 ust. 2 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed TK stanowi, że pełny skład to co najmniej jedenastu sędziów; w pełnym składzie TK rozpoznaje m.in. spory kompetencyjne i wnioski prezydenta w trybie art. 122 ust. 3 Konstytucji (art. 37 ust. 1 pkt 1).² Od 5 grudnia 2025 r. warunek ten nie był spełniony; Polsat News i szef KPRP Zbigniew Bogucki (kwiecień 2026 r.) również wskazywali na minimum 11 sędziów.^55,47

7. Kierownictwo Trybunału

Koniec prezesury Julii Przyłębskiej

Według en.wikipedia prezesura Przyłębskiej trwała od 21 grudnia 2016 r. do 29 listopada 2024 r.⁴⁴ Według TVN24 rezygnację zasygnalizowała na Zgromadzeniu Ogólnym w czwartek przed 2 grudnia; Notes from Poland podało, że informację podała w piątek „Gazeta Wyborcza”, TK potwierdził ją 2 grudnia, a Przyłębska jako najstarsza stażem nadzorowała wybór następcy.^45,46 Ministerstwo Sprawiedliwości utrzymywało, że ślubowała jako prezes bez wymaganej uchwały Zgromadzenia Ogólnego, a 6-letnia kadencja upłynęła w grudniu 2022 r.⁴⁶

Zgromadzenie Ogólne 6 grudnia 2024 r. i powołanie prezesa

Według Interii z czterech zgłoszonych osób Zgromadzenie Ogólne wyłoniło dwóch kandydatów – Sochańskiego i Święczkowskiego; Przyłębska mówiła, że głosowanie było tajne, a każdy mógł oddać jeden głos.⁵⁴ Według „Gazety Wyborczej”, którą cytuje OKO.press, w głosowaniu wzięło udział 13 osób, Sochański otrzymał 6 głosów, Święczkowski 4.⁵³ Konstytucja przewiduje, że prezesa i wiceprezesa TK powołuje prezydent spośród kandydatów przedstawionych przez Zgromadzenie Ogólne (art. 194 ust. 2), w ramach prerogatywy (art. 144 ust. 3 pkt 21).^5,4

Powołanie Święczkowskiego ogłoszono 9 grudnia 2024 r. (TVN24, OKO.press); Komisja Europejska w raporcie z 2025 r. (s. 7, przyp. 30) podaje 7 grudnia 2024 r. i zaznacza, że TK nie poinformował, czy w Zgromadzeniu uczestniczyli sędziowie wybrani na zajęte miejsca.^50,53,26 Święczkowski był Prokuratorem Krajowym (zastępcą prokuratora generalnego) w okresie rządów PiS, a sędzią TK został wybrany przez Sejm IX kadencji w lutym 2022 r. 233 głosami.^50,44 Wiceminister A. Myrcha mówił, że TK od dawna nie pełni swojej roli, a minister Bodnar – że obsadzanie wakatów legitymizowałoby wątpliwe funkcjonowanie TK.⁵⁰

Wiceprezes

Według en.wikipedia funkcja wiceprezesa była nieobsadzona od lipca 2023 r. (po Muszyńskim), a Sochański jest wiceprezesem od 21 lutego 2025 r.; Komisja Europejska potwierdza powołanie w lutym 2025 r.^44,26 Sochański występuje jako wiceprezes w komunikacie TK o Kp 3/24 i przewodniczył Zgromadzeniu Ogólnemu w październiku 2025 r.^27,56

8. Zawiadomienie o „zamachu stanu” (luty 2025 r.)

Według Notes from Poland około 5 lutego 2025 r. prezes TK złożył do zastępcy prokuratora generalnego Michała Ostrowskiego zawiadomienie, w którym zarzucił premierowi Tuskowi, ministrowi Bodnarowi i innym działanie w zorganizowanej grupie przestępczej zmierzające do zmiany ustroju, m.in. przez ograniczanie TK, KRS i SN; sam określił to jako „zamach stanu”.⁵⁷ Ostrowski przesłuchał 10 świadków, m.in. Mateusza Morawieckiego i I prezes SN M. Manowską, bez rejestracji postępowania.⁵⁷

Według tego samego źródła 11 lutego 2025 r. minister Bodnar zawiesił Ostrowskiego (według doniesień na sześć miesięcy) i wszczął postępowanie dyscyplinarne, zarzucając mu wszczęcie postępowania bez rejestracji i działanie w interesie określonej grupy osób; prokurator krajowy Dariusz Korneluk zażądał akt.⁵⁷ Politycy PiS (Woś, Kaleta, Czarnek) mówili, że prokuratura stała się narzędziem premiera i ministra.⁵⁷ PAP informowała o wyznaczeniu terminu przesłuchania Święczkowskiego; tekstu nie pobrano.⁵⁸ Kwalifikacji prawnej czynu i dalszych losów zawiadomienia materiały nie ustalają; nie odnotowano orzeczenia sądu.⁵⁷

9. Wniosek o zgodę na pociągnięcie prezesa TK do odpowiedzialności karnej

Ustawa o statusie sędziów TK (art. 20–23) wymaga do pociągnięcia sędziego do odpowiedzialności karnej zgody Zgromadzenia Ogólnego; wniosek składa się do prezesa TK, a zgoda zapada bezwzględną większością głosów sędziów biorących udział w głosowaniu, w terminie miesiąca.³

30 września 2025 r. prokurator generalny i minister sprawiedliwości Waldemar Żurek wystąpił o taką zgodę wobec Święczkowskiego; wniosek zarzucał przekroczenie uprawnień jako Prokurator Krajowy w latach 2020–2021 przez polecenie prokuratorowi P. Wilkoszewskiemu analizy materiałów z kontroli operacyjnej wobec R. Giertycha, w tym objętych tajemnicą adwokacką, i ich kopiowanie na DVD; oparto go na ustaleniach zespołu ds. Pegasusa.⁵⁹

15 października 2025 r. Zgromadzenie Ogólne pod przewodnictwem wiceprezesa Sochańskiego nie wyraziło zgody; Święczkowski nie głosował, komunikat wydano 16 października, wyniku głosowania nie ujawniono.⁵⁶ Według Notes from Poland Święczkowski określił wniosek jako polityczne widowisko świadczące o nieznajomości prawa.⁵⁶ Żaden sąd nie orzekał o tych zarzutach.^56,59

10. Wybory prezydenckie 2025 r.

W I turze 18 maja 2025 r. Trzaskowski (KO) uzyskał 31,4%, Karol Nawrocki (bezpartyjny, poparcie PiS) 29,5%, Mentzen (Konfederacja) 14,8%; w II turze 1 czerwca Nawrocki zdobył 10 606 877 głosów (50,89%), a Trzaskowski 10 237 286 (49,11%), przy frekwencji 71,63%.⁶⁰ Nawrocki objął urząd 6 sierpnia 2025 r., składając ślubowanie przed Zgromadzeniem Narodowym.⁶¹

Materiały nie zawierają udokumentowanych, datowanych wypowiedzi Nawrockiego o TK z 2025 r.; stanowisko kancelarii prezydenta wyraził 1 kwietnia 2026 r. Zbigniew Bogucki, mówiąc, że prezydent przyjął ślubowanie od dwóch z sześciu wybranych osób, ponieważ za jego kadencji powstały dwa wakaty (Pawłowicz i Warciński, grudzień 2025 r.).⁴⁷

11. Orzeczenia TK 2023–2025 o znaczeniu ustrojowym

Składów, sprawozdawców i zdań odrębnych w U 5/24, U 4/24, U 2/24, K 2/24, K 10/24, K 2/25 i U 4/25 materiały nie ustalają.²⁶

12. Wymiar europejski w skrócie

29 maja 2024 r. Komisja Europejska ogłosiła zamknięcie procedury z art. 7 ust. 1 TUE, wszczętej w grudniu 2017 r., uznając, że nie ma już wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia; 22 maja państwa członkowskie poparły ten krok przy sprzeciwie Węgier.^62,63,64 Raporty o praworządności z 24 lipca 2024 r. i 8 lipca 2025 r. opisują niepublikowanie wyroków i wakaty; rzecznik generalny TSUE w opinii z 11 marca 2025 r. poparł skargę Komisji w sprawie C-448/23.^11,26

18 grudnia 2025 r. TSUE (C-448/23 Komisja przeciwko Polsce, komunikat nr 157/25) uwzględnił skargę w całości: wyroki TK z 14 lipca i 7 października 2021 r. naruszyły art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE i zasady pierwszeństwa, autonomii i skuteczności prawa UE, a powołanie trzech sędziów w grudniu 2015 r. i prezesa TK w grudniu 2016 r. naruszyło podstawowe reguły, przez co TK nie jest niezawisłym i bezstronnym sądem ustanowionym ustawą.³⁴ Według raportu Komisji Europejskiej z 2026 r. TK odpowiedział, że TSUE nie ma jurysdykcji, a wyrok nie wpływa na jego funkcjonowanie.³² Szczegóły zawiera artykuł o Europie i TK.

13. Stan na 1 stycznia 2026 r.

Według Polsat News od grudnia 2025 r. sześć z 15 miejsc było wolnych, a ustawa wymaga co najmniej 11 sędziów do pełnego składu.⁵⁵ W latach 2024–2025 Sejm nie dokonał żadnego wyboru, więc w tym dniu nie było osób wybranych, które oczekiwałyby na ślubowanie.^26,49 Daty końca kadencji pochodzą z relacji prasowej, niezweryfikowanej na stronie TK.²⁹

Kwestie sporne

Pozostają też otwarte pytania o to, czy uchwała Sejmu może być podstawą niepublikowania wyroków (materiały nie zawierają oceny KE w tej kwestii; KE opisała uchwałę jako niewiążącą), oraz o to, czy wyrok wydany w składzie z udziałem osób kwestionowanych przez Sejm wiąże organy państwa.^11,4,9

Luki dowodowe

• Data powołania Święczkowskiego: 9 grudnia 2024 r. (TVN24, OKO.press) wobec 7 grudnia 2024 r. (Komisja Europejska, RoL 2025, przyp. 30); przyjęto 9 grudnia jako lepiej udokumentowaną; tekstu postanowienia prezydenta ani jego numeru w M.P. nie ustalono.^50,53,26
• Nagłówek Bankier.pl mówi, że premier nie publikuje postanowienia o nowym prezesie; strona była niedostępna, więc treści i daty nie ustalono.⚠ niezweryfikowane⁷³
• K 2/25: money.pl (pismo TK) podaje 6 maja 2025 r. i wynagrodzenia sędziów TK, Komisja Europejska – 10 maja 2025 r. (sobota) i budżet KRS; użyto obu wersji z atrybucją.^43,26
• Projekty ustaw z 6 marca 2024 r.: Komisja Europejska pisze, że przedłożył je rząd; dane Sejmu wskazują projekty poselskie – przyjęto dane Sejmu.^11,14
• Raport KE z 2025 r. (przyp. 27) podaje błędnie rok 2022 dla uchwały nr 162; prawidłowa data to 18 grudnia 2024 r.^26,31
• OKO.press (1 kwietnia 2026 r.) wymienia wśród wakatów z grudnia 2024 r. Piskorskiego zamiast Pszczółkowskiego; Piskorski orzekał w Kp 3/24, więc przyjęto Pszczółkowskiego.^47,4
• Zgłoszenia kandydatów: „Rzeczpospolita” (listopad 2024 r.) podaje, że nikt nie zgłosił kandydatów; Kancelaria Sejmu (2026 r.) – że opozycja zgłaszała Asta i Kotowskiego, bez daty; obie wersje podano z atrybucją.^49,51
• Pawłowicz: źródła mówią o rezygnacji (en.wikipedia) i o przejściu w stan spoczynku (OKO.press, TVP Info); podstawy prawnej nie ustalono.^44,47,48
• Daty wygaśnięcia mandatów pochodzą głównie z en.wikipedia; brak obwieszczeń i listy sędziów z trybunal.gov.pl.⁴⁴
• Koniec kadencji Wojciecha Sycha: OKO.press podaje 8 maja 2028 r., a według en.wikipedia (notatka o latach 2018–2023) jego kadencja rozpoczęła się 8 kwietnia 2019 r., co przy dziewięcioletniej kadencji dawałoby 8 kwietnia 2028 r.; rozbieżności nie rozstrzygnięto.^29,44
• Prawo.pl (maj 2026 r.) podało, że TK w lipcu 2025 r. uznał art. 37 ust. 2 ustawy o organizacji za niekonstytucyjny w nieopublikowanym wyroku; sygnatury nie ustalono.⚠ niezweryfikowane⁷⁴
• Brak: składu i sprawozdawcy w U 5/24; tekstu wniosków prezydenta z 7 października 2024 r.; uzasadnienia Kp 3/24 i zdań odrębnych; numeru druku projektu zmiany Konstytucji i wyników głosowań w Senacie.^12,4,20
• Brak: daty i sygnatury wniosku prezydenta Dudy w sprawie budżetu na 2025 r.; ostatecznej kwoty dla TK na 2026 r. i decyzji prezydenta Nawrockiego.^39,43
• Brak: kwalifikacji prawnej i dalszych losów zawiadomienia o „zamachu stanu”; wyniku głosowania Zgromadzenia Ogólnego z 15 października 2025 r.^57,56
• Brak: tekstu opinii Komisji Weneckiej CDL-AD(2024)035 (wnioski znane tylko z relacji); udokumentowanych wypowiedzi Karola Nawrockiego o TK z 2025 r.^24,25,47