Metodologia i źródła

Na czym opiera się serwis

Teksty i dane serwisu powstały wyłącznie na podstawie dziesięciu notatek badawczych przygotowanych 30–31 października 2026 r. oraz kontroli aktualności przeprowadzonej 31 października 2026 r. do godz. 04:00 CET. Każde twierdzenie na poziomach „Dla śledzących” i „Ekspert” ma przypis do konkretnego źródła z adresem i datą dostępu. Jeśli czegoś nie było w materiale badawczym, nie ma tego w serwisie.

W czasie badań część serwerów urzędowych (m.in. Sejmu, Trybunału, Kancelarii Prezydenta i Rady Europy) była niedostępna dla narzędzi badawczych. Dlatego część ustaleń z lat 2025–2026 opiera się na relacjach prasowych. Takie informacje są zawsze przypisane konkretnej redakcji.

Hierarchia źródeł

Akty prawne i orzeczenia: Konstytucja, ustawy (Dziennik Ustaw, ELI, ISAP), uchwały Sejmu (Monitor Polski), orzeczenia TK, SN, NSA, ETPC i TSUE.
Dokumenty urzędowe: komunikaty Kancelarii Sejmu, Kancelarii Prezydenta, Trybunału, prokuratury i policji.
Opinie organów międzynarodowych: Komisja Wenecka (opinie niewiążące), Komisja Europejska (raporty o praworządności).
Analizy ekspertów i organizacji: zawsze z podaniem autora.
Relacje prasowe: z nazwą redakcji. Relacja prasowa nigdy nie jest dowodem skutku prawnego.

Oznaczenia rodzaju informacji

Każda informacja w danych ma oznaczenie przeniesione z notatek badawczych:

fakt, przepis, ustalenie sądu: podajemy wprost, z przypisem do źródła pierwotnego;
twierdzenie uczestnika sporu: zawsze z podaniem, kto tak twierdzi („według Kancelarii Prezydenta…”, „Sejm stoi na stanowisku…”);
interpretacja: wyłącznie na poziomie „Ekspert”, w ramce „Analiza”;
hipoteza: wyłącznie na stronie „Scenariusze”, w ramce „Hipoteza”;
relacja prasowa: z nazwą redakcji, w formie „media podały, że…”;
niezweryfikowane / brak danych: nigdy w podsumowaniu ani na poziomie „Podstawy”; na poziomach 2–3 ze znaczkiem „niezweryfikowane”; wszystkie takie pozycje zbiera strona „Czego jeszcze nie wiemy”.

Jak przedstawiamy spory

Orzeczenie sądu to nie to samo co opinia polityka. Wyroki TK (np. K 34/15, K 35/15), ETPC (np. Xero Flor) i TSUE (C-448/23) przedstawiamy jako ustalenia sądów. Jeśli inny organ je kwestionuje, opisujemy to jako spór między nazwanymi organami.
Nie uśredniamy stanowisk i nie wskazujemy zwycięzcy tam, gdzie prawo jest naprawdę sporne.
Dla każdego żywego sporu pokazujemy tabelę „kto co twierdzi”: twierdzenie, kto je głosi, na jakie przepisy się powołuje, stanowisko przeciwne, co powiedziały sądy lub Komisja Wenecka i jaki jest stan sprawy.
Wszystkie strony opisujemy tymi samymi czasownikami („stwierdza”, „argumentuje”, „utrzymuje”) i z tą samą szczegółowością. Decyzje większości z lat 2015–2023 i koalicji rządzącej od 2023 r. oceniamy z taką samą rzetelnością.
O osobach żyjących i sprawach karnych lub dyscyplinarnych piszemy tylko o tym, co formalnie złożono lub postanowiono, przez kogo i kiedy. Tam, gdzie to prawda, dodajemy, że żaden sąd tego nie rozstrzygnął.
Serwis niczego nie rekomenduje.

Neutralna terminologia

Określenia wartościujące, takie jak „dublerzy”, „zamach stanu”, „przywracanie praworządności” czy „ślubowanie zastępcze”, występują wyłącznie w cudzysłowie i z podaniem autora. We własnym głosie serwis używa opisów neutralnych. Pełne zestawienie zawiera słowniczek.

Prawo z daty zdarzenia i odrębne pojęcia

Każde zdarzenie oceniamy według prawa obowiązującego w dniu zdarzenia (ustawa z 1985 r., z 1997 r., z 2015 r., ustawy z 2016 r.). Konsekwentnie rozróżniamy: wybór przez Sejm, ślubowanie, początek kadencji, stosunek służbowy, dopuszczenie do orzekania, funkcję Prezesa lub Wiceprezesa, przerwę w czynnościach, zawieszenie oraz postępowanie dyscyplinarne lub karne. Odróżniamy też przynależność partyjną od organu zgłaszającego kandydata, głosowania klubu i rekomendacji.

Mapa 15 miejsc

Dla każdego dnia od 1985 r. każde miejsce w Trybunale ma dokładnie jedną kategorię: ślubowanie przed Prezydentem, ślubowanie w Sejmie (status sporny), wybór bez ślubowania albo wakat. Suma zawsze wynosi 15 (do 17 października 1997 r. — 12), a nikt nie jest liczony dwa razy. Osoby o kwestionowanym statusie oznaczamy znacznikiem, a nie osobną kategorią. Numeracja miejsc to konwencja badawcza bez skutków prawnych: uchwały Sejmu nie wskazują, „na czyje miejsce” wybrano sędziego.

Trzy poziomy

Każdy temat ma trzy samodzielne teksty: Podstawy (prosty język, 400–800 słów), Dla śledzących (nazwiska, daty, głosowania, stanowiska stron) i Ekspert (przepisy, sygnatury, składy, zdania odrębne, interpretacje, kwestie sporne i luki dowodowe). Wybór poziomu jest zapamiętywany w przeglądarce.

Kontrole jakości

Przy każdej publikacji automatycznie sprawdzamy:

równanie 15 miejsc w każdym dniu;
czy każdy przypis prowadzi do źródła z adresem lub pełnym opisem i datą dostępu;
czy na poziomie „Podstawy” i w podsumowaniu nie ma informacji niezweryfikowanych;
kompletność wersji polskiej i angielskiej;
działanie linków wewnętrznych;
brak określeń wartościujących poza cudzysłowem.

Treść przeszła też odrębne przeglądy redakcyjne: weryfikację faktów na próbie, przegląd neutralności z perspektywy obu stron sporu, przegląd precyzji prawnej, test czytelności poziomu „Podstawy” oraz kontrolę fragmentów o osobach żyjących. Teksty przygotowano z pomocą narzędzi sztucznej inteligencji; przeglądy także wykonano z ich użyciem, w odrębnych przebiegach, które nie pisały ocenianych tekstów.

Sprostowania

Błędy poprawiamy niezwłocznie. Każda istotna zmiana jest odnotowana z datą na stronie Zmiany i sprostowania. W chwili uruchomienia serwis nie udostępnia publicznego kanału kontaktu.

Licencja

Tekst i dane: CC BY 4.0. Kod: MIT. Dane do pobrania znajdują się na stronie Dane.